De kracht van solidariteit

Ongelooflijk veel landgenoten zijn solidair met mensen die geen opvang krijgen van de overheid. Mensenrechtenadvocaten geven juridisch advies, dokters verzorgen zieken en hulpverleners delen kledij, eten en drinken uit. Soms zijn het buurtbewoners die helpen met een klein gebaar, zo vertelt Sayed*.

Sayed* sliep van oktober tot januari buiten aan het Klein Kasteeltje, een voormalig aanmeldcentrum van Fedasil in Brussel. “Mensen uit de buurt gaven ons thee, zodat we ons konden verwarmen”, zegt hij. “Ze voelden onze pijn, in tegenstelling tot de autoriteiten. Het zijn geweldige mensen met een warm hart.”

Ook Mamadou* zegt hoe een klein gebaar het verschil kan maken. “Er zijn goede dagen en slechte dagen. Op sommige dagen word je niet weggejaagd door de politie en zijn er vriendelijke mensen die je eten geven en enkele muntstukken. Maar op andere dagen eet je soms niet voor 24 uur.”

Organisaties springen in

Vluchtelingenwerk Vlaanderen, Dokters van de Wereld, het Rode Kruis, Plateforme Citoyenne, Ulysse, Samusocial en nog heel wat andere ngo’s: allemaal zetten ze zich in om de ellende te verzachten die de Belgische regeringsleiders creëren door hun falend opvangbeleid.

Hun medewerkers helpen mensen zonder opvang dag in dag uit met hun basisnoden. Sommigen doen het als job, anderen doen het vrijwillig. Maar de aanhoudende passiviteit van de Belgische overheid, in combinatie met hun beperkte capaciteit en middelen, stelt hun veerkracht soms zwaar op de proef.

“De mensen die we hier opvangen bevinden zich in zulke erbarmelijke omstandigheden, dat het voor onze eerstelijnswerkers echt een enorme impact heeft op hun mentale gezondheid, hun frustraties en hun emoties”, zegt Lorenzo Durante Viola van de Humanitaire Hub in Brussel. “De druk op onze diensten is al enorm geweest. Het is soms heel, heel moeilijk.”

Een warme omgeving verandert alles

Ondanks de grote druk blijven de medewerkers en vrijwilligers van ngo’s een cruciale rol spelen in het leven van mensen die geen opvang krijgen. Ze bieden hen zo goed als ze kunnen een veilige en menswaardige omgeving.

Valerie De Marie, medewerker van Amnesty International, legt uit waarom: “Een warme thuis is een plek waar je gesteund wordt. Waar je gestimuleerd wordt om je dromen na te jagen en getroost wordt als je eens faalt. Vaak vertellen mensen ons dat hun leven veranderde op het moment dat ze een buddy vonden, iemand die in hen geloofde. Iemand die hen hielp beseffen dat ze dezelfde rechten hebben als alle anderen. Dat is het moment waarop ze de wil vinden om iets van het leven te maken.”

Ali* vond zo’n buddy. Hij ontmoette een Belgische vrouw die als familie voor hem werd. “Ik noem haar mama, zij noemt me haar zoon. Voor mij was dat het moment waarop het goede leven opnieuw begon. Ik kook, zij eet met me mee.”
Ik eis opvang in plaats van onrecht

*Namen zijn gewijzigd om de privacy van de mensen te waarborgen.